Thee
Het begin van de theecultuur ligt in China. De Chinese Keizer
Shen Nung was in 2737 v. Chr. water aan het koken onder een boom.
Enkele blaadjes van de boom vielen in het kokende water. Hierdoor
ontstond er een heerlijke geur en bij het drinken van het water
bleek dit niet alleen lekker te ruiken, maar eveneens lekker te
smaken.
Thee naar Europa
Nederlandse koopvaardijvaarders
maakten in de 17e eeuw kennis met thee tijdens hun
ontdekkingsreizen naar het Verre Oosten.
Handelaren zagen de grote gebruiksmogelijkheden van thee. Daarom
werden steeds meer schepen ingezet om thee uit die streken
te halen. Het was een product dat hen grote winsten
opleverde. Omstreeks 1840 werden in Engeland zeilschepen gebouwd
die speciaal waren bedoeld om snel thee uit het Verre Oosten te
kunnen halen. Op Java en Sumatra legden de Nederlanders later
theeplantages aan. De Engelsen deden dat in India
en Sri Lanka (toen Ceylon). Tot in de 18e eeuw was thee vooral een
drank waarvan het gebruik alleen was weggelegd voor rijken. Want
één ons thee kostte een vermogen. Het was dus geen
drank die een gemiddelde werkman zich kon permitteren. De
welgestelden dronken graag thee in hun speciale theekoepels.
Groei
Theestruiken kunnen in de vrije natuur uitgroeien tot bomen
van 15 – 20 meter. In de theeplantages snoeit men de struiken tot
een struikhoogte van ongeveer 1,5 meter. Dit
vergemakkelijkt het plukken van de blaadjes. De theestruik heeft 4
à 5 jaar nodig om oogstrijp te worden.
Pluk
Elke theeplantage is onderverdeeld
in tuinen. Thee wordt op de meeste plantages het hele jaar door
geplukt.
Iedere dag wordt in een andere tuin
geplukt. Na 8 à 9 dagen zijn de theeplukkers weer terug in
de eerste tuin. De theestruik heeft dan de gelegenheid gehad om
verder te groeien en weer jonge blaadjes aan te maken.
Thee wordt meestal met de hand geplukt. Dat kan op verschillende
manieren:
- Fijne pluk:
de bladknop aan de top van de stengel en de twee
blaadjes eronder worden geplukt.
- Medium pluk:
de bladknop aan de top van de stengel en de drie
blaadjes eronder worden geplukt.
- Grove pluk:
de bladknop aan de top van de stengel en de vier
blaadjes eronder worden geplukt.
Handel
Jaarlijks wordt in de hele wereld ongeveer 3 miljard kilogram
thee geproduceerd. Die
thee wordt in partijen rechtstreeks
van de plantages gekocht of verhandeld via
theeveilingen. De meeste landen die thee produceren hebben
één of meer theeveilingen. Belangrijk voor de handel zijn
bijvoorbeeld de veilingen in Calcutta, Djakarta en Mombasa.
Grootste thee producerende landen:
1. India
2. China
3. Sri Lanka
Het woord thee
Thee komt oorspronkelijk uit China. Thee heet daar 'cha'. In
sommige landen gebruikt men nu de term cha, chai of iets wat daar
op lijkt. In andere landen is het tea, tee of thee geworden.
De taalkundigen zeggen dat het heeft te maken met de route
die thee heeft afgelegd. Perzië, Turkije en Rusland kregen
thee via karavanen over land aangevoerd. Portugezen, Nederlanders
en ook Engelsen voerden de thee over zee aan. In de Chinese
provincie die zij als uitvalshaven gebruikten, werd gesproken over
'te', niet over cha. De 'te' - in Engelse literatuur als tay
omschreven - werd uitgesproken zoals wij 'thee' uitspreken.